Samen in gesprek over de toekomst in Buitengebied Valkenswaard Zuid

Tijdens de inloopbijeenkomst kwamen een paar thema’s aan bod die samen richting geven voor de toekomst van Valkenswaard Buitengebied-Zuid. Denk aan herstel van natuur, voldoende en schoon water en een gezonde bodem. Maar ook toekomstbestendige landbouw, stikstofvermindering en een aantrekkelijk landschap.

Een belangrijk onderwerp was water: men maakt zich zorgen over verdroging, of we meer water kunnen vasthouden en juist ook hoe we het gecontroleerd afvoeren. Sommige bezoekers gaven aan dat zij tevreden zijn met hun omgeving en dat er niks veranderd hoeft te worden. Wel ervaren ze dat de omgeving steeds droger wordt. Anderen hadden zorgen over te natte percelen, de waterkwaliteit van de Dommel, en overstromingsgebieden, waar dan niet alle teelten mogelijk zijn.

Dat onderwerp kwam ook aan bod bij Natura 2000-project Dommeldal. Het projectteam van Waterschap De Dommel was er en ging met de bezoekers in gesprek over dit project. Ze waren erg benieuwd hoe inwoners de watersituatie ervaren ten opzichte van de resultaten uit de analyses van het projectteam. Zo krijgt het waterschap beter inzicht in wat er speelt in het Dommeldal. Die kennis vanuit het gebied zelf helpt om maatregelen te kiezen die goed zijn voor natuur, water én de leefomgeving. De Dommel en de Keersop stromen door Buitengebied-Zuid. De samenwerkingspartners van het waterschap en Grenscorridor zoeken elkaar op voor een goede afstemming de komende tijd.

Waterbeheer is een ingewikkelde puzzel. Aan de ene kant moet water langer worden vastgehouden om verdroging tegen te gaan, aan de andere kant is afvoer nodig om schade en overlast te voorkomen. Het waterschap had het bestaande grondwater- en overstromingsmodel vertaald in kaarten die op tafel lagen. “Aan het einde van de avond is de conclusie dat de grondwaterkaart goed klopt. Het overstromingsmodel klopt ook, al was hier meer discussie over. Modellen vangen nooit totaal alle lokale ervaringen. Daarom gaan we daarover in gesprek met diegene die de omgeving kennen”, zegt Dommeldal omgevingsmanager Ted van Paassen.

Onder de bezoekers waren ook vele boeren. Zij gaven aan dat zij zich soms onvoldoende gehoord voelen bij het maken van grote plannen. Zij werken dagelijks in het gebied en zij dragen ook bij aan natuurwaarden. Of zoals een bezoeker vertelt: “Ik wil graag voorkomen dat er teveel nadruk ligt op recreatie en natuur. De kievit broedt alleen op agrarische grond. Het zijn de boeren die de kievit beschermen.” De oproep om meer rekening te houden met boeren en duidelijker te maken wat plannen betekenen voor individuele percelen, klonk verschillende keren.

Toch zijn recreatie en natuur ook onderdeel van toekomstige plannen voor het gebied. Een paar bezoekers waarschuwden voor een te sterke nadruk op recreatieve ontwikkelingen, zoals grootschalige verblijfsrecreatie. Zij vroegen aandacht voor rust, landschap en biodiversiteit. Anderen zagen vooral kansen. Dan moet de overheid de bereikbaarheid wel goed regelen en de drukte sturen. Er waren zorgen over de (veiligheid van de) provinciale weg N69. En sommige bezoekers hadden praktische zorgen zoals parkeren en de gevolgen van mogelijke ontwikkelingen bij bestaande voorzieningen, zoals de natuurbegraafplaats.

Het type vragen die men stelde, was vooral verkennend en kritisch. Bezoekers wilden weten wat er mogelijk gaat veranderen, wanneer en welke effecten dat kan hebben op hun directe leefomgeving. Zij stelden bijvoorbeeld vragen over gemalen en of die in de toekomst zouden verdwijnen; uit angst dat water dan niet meer weg kan. Ook was er aandacht voor geplande energiethema’s, zoals windmolens. Daarbij stelde men vragen over geluid en leefbaarheid.

Omgevingsmanager deelgebied Buitengebied-Zuid Claudia Rieswijk: “Het gaat hier om een gebiedsgericht proces waarin we ideeën ophalen. We nemen de opmerkingen mee van iedereen. We maken samen de plannen voor Buitengebied-Zuid.” De komende tijd schuift het projectteam aan bij verschillende keukentafels van bewoners. Dat geldt ook voor projectteam Dommeldal.

De aanwezigen typeerden de sfeer van de avond gemoedelijk en betrokken. Er was de hele avond aanloop en volop tijd om kaarten te bekijken, vragen te stellen en met elkaar in gesprek te gaan. Bezoekers gaven aan het te waarderen dat er ruimte was voor nuance, dat ze feiten en cijfers zagen. Zij voelden zich serieus genomen. “Je hebt boeren, buitenlui en burgers. Soms val je als groep ergens buiten de boot waardoor je niet altijd kunt meepraten over plannen. Fijn dat we een beeld hebben kunnen krijgen, hier wel mee kunnen praten en ook onze vragen kunnen stellen”, zegt een bezoeker die dichtbij het Dorpshuis woont. De organisatie ontving complimenten voor de opzet van de bijeenkomst en de toegankelijkheid.

Ook het grensoverschrijdende karakter van de Grenscorridor werd positief ontvangen. Zo waren er onder meer natuurvrijwilligers uit België. Zij vinden het fijn om aan te haken en mee te denken, zeker met het oog op gezamenlijke Europese waterdoelen. Verdere afspraken waren die avond snel gemaakt.

De avond in Borkel en Schaft was zeker geen eindpunt, maar een begin. De projectteams gaan de opgehaalde vragen, ideeën en aandachtspunten verwerken. Daarmee kunnen ze verder in de gebiedsplannen en de Omgevingsvisie 2.0 van de gemeente Valkenswaard.

Kon je die avond niet langskomen of wil je alles nog eens rustig nalezen? Kijk dan op  www.denkmeeoverbuitengebiedzuid.nl. Daar vind je onder ‘Doe mee’ en ‘Documenten’ de gedeelde documenten van de bijeenkomst op 13 april en ook een overzicht van veelgestelde vragen.

Ook in de komende periode blijft meedenken mogelijk. De organisatie nodigt inwoners, ondernemers en gebruikers van het gebied uit om betrokken te blijven en samen te werken aan een toekomstbestendige woon- en werkomgeving voor het zuidelijke buitengebied van Valkenswaard. Dat kan door bijvoorbeeld mee te wandelen op 20 mei a.s. Dan organiseert het Gebiedsteam Buitengebied-Zuid samen met Natuurmonumenten en de provincie Noord-Brabant een speciale wandeling van vijf kilometer om samen De Plateaux (beter) te leren kennen en begrijpen.

Meld je eerst aan voor de nieuwsbrief van Grenscorridor. Dan ontvang je een link naar het aanmeldformulier. Of geef je op bij Claudia Rieswijk (, 06 – 43 52 45 51)

Kun je niet mee met de wandeling maar wil je wel op de hoogte blijven van de ontwikkelingen? Dan kun je je ook aanmelden voor nieuwsbrief van Grenscorridor en de nieuwsbrief van Natura 2000-project Dommeldal.

Voor informatie en contact over project Dommeldal kijk op www.dommel.nl/dommeldal.