De redding van maatwerk door samenwerking

70 hectare grond had Frans in gebruik. Een groot deel van die grond ligt tegen de beek de Keersop aan. Frans vroeg zich al lange tijd af of en hoe hij zijn bedrijf door moest zetten, onder andere omdat geen van zijn 3 kinderen boer wil worden. “Ik was er al mee bezig voordat ik wist dat ik ermee bezig was,” omschrijft hij zijn onrustige gevoel.

Waterschap De Dommel werkt al een tijd aan herstel van het dal van de Keersop om het effect van klimaatverandering te kunnen verminderen. De provincie gaf dat terrein graag een andere bestemming: Natuurnetwerk Brabant. Frans nam contact met het waterschap op met de vraag of hij tegen betaling zelf aan natuurbeheer kon gaan doen. Dan hoefde hij zijn grond niet aan het waterschap te verkopen. Frans: “Ik heb altijd goed kunnen boeren met natuur. De gesprekken verliepen positief, maar er kwam een andere kans voorbij. Daarvan dacht ik: je bent gek als je het niet doet!”

Het ging om de landelijke beëindigingsregeling voor veehouderijlocaties, oftewel de Lbv-regeling. Frans: “Mijn ondernemerscoach zei: “Schrijf je nou maar in; je kunt altijd nog ‘nee’ zeggen. Omdat ik flink had moeten investeren in mijn stallen om mijn bedrijf voort te kunnen zetten, heb ik dat gedaan.” De Lbv-regeling biedt een vergoeding voor het stoppen van de melkveehouderij, maar voldoen aan de voorwaarden is niet makkelijk. Zo moet je als ondernemer je stallen binnen een vastgestelde tijd slopen en moet de gemeente een nieuwe bestemming aan het bedrijf geven.

Bij zijn achterbuurman ontmoette Frans Jack van Dijck van het programmabureau van Grenscorridor. Jack stelde naast deelname aan de Lbv-regeling ook een samenwerking voor met het waterschap, de gemeente én de maatschappelijke gebiedsontwikkelaar Ruimte voor Ruimte. Alles zou daarbij voor Frans worden geregeld om hem volledig te ontzorgen. Daar had Frans wel oren naar. “Ik heb Janus Scheepers, een oud-bestuursgenoot uit mijn tijd bij de ZLTO, naar zijn ervaring gevraagd,” vertelt Frans. In 2024 is hij met Ruimte voor Ruimte gaan samenwerken. Omdat hij heel positief was, heb ik besloten ervoor te gaan. Ik zag het als een soort redding.”

“Ik heb flink met mezelf in de knoop gezeten voordat ik er definitief uit was,” zegt Frans met een zucht. Vanwege stress heb ik zelfs een paar dagen in het ziekenhuis gelegen. Gelukkig bleek uit een hartfilmpje dat er niets aan de hand was.”
Het afscheid van zijn koeien viel Frans mee. “Daar heb ik naartoe kunnen leven,” herinnert hij zich. “Het opgeven van de plek waar al jaren groepen dorpsgenoten aan carnavalswagens bouwen, vond ik het moeilijkst.” Gelukkig heeft Frans uit de hechte dorpsgemeenschap en van zijn naaste familie alleen maar begripvolle reacties gekregen op zijn besluit om met zijn bedrijf te stoppen. En die hartklachten? “Die heb ik nu niet meer,” glimlacht Frans.

Frans blijft met zijn gezin op het huidige adres wonen, want verhuizen was zowel voor hem als zijn partner geen optie. Wat Frans in de toekomst gaat doen, ligt nog open. “Ik heb altijd leraar willen worden,” onthult hij. “Wis- of natuurkunde. Daar heb ik de papieren niet voor, maar ik wil wel onderzoeken wat mogelijk is, al zal het wennen zijn om voor een baas te werken. Het hoeft ook niet voltijds. Aan de Keersop wordt nieuwe natuur ontwikkeld. Dalijk loop ik vanuit mijn achtertuin zo de natuur in. Daar wil ik van gaan genieten.”

Terugkijkend, stelt Frans: “Het was een pittige periode, maar ik heb de samenwerking met de mensen van Ruimte voor Ruimte, het waterschap en de gemeente als prettig ervaren en ik ben netjes gecompenseerd. Dat de overheid natuur- en waterdoelen moet halen, begrijp ik. We willen allemaal grondwater kunnen blijven drinken.” Andere boeren die denken over stoppen met hun bedrijf adviseert hij de verschillende opties goed door te (laten) rekenen. Frans: “Er kan vaak meer dan je denkt. Ik ben ervan overtuigd dat alles mogelijk is als je met de juiste mensen aan tafel zit, mee wilt werken én duidelijk aangeeft wat je wilt.”