Slim schuiven met grond creëert ruimte voor natuur én landbouw

“Groen Ontwikkelfonds Brabant is in 2014 door provincie Noord-Brabant opgericht. Het fonds stimuleert initiatieven die bijdragen aan het bereiken van de provinciale natuurdoelstellingen,” licht José haar werk als directeur toe. “Het doel is in 2030 het natuurnetwerk Brabant (NNB) klaar te hebben. Natuurherstel is één van de opgaven van gebiedsgerichte aanpak Grenscorridor. In het werkgebied van Grenscorridor hebben we daar ruilgrond voor beschikbaar. Daarom lag het voor de hand om samenwerkingsafspraken met de gebiedspartners van Grenscorridor te maken over de inzet van deze grond.”

“De gebiedspartners van Grenscorridor willen graag kavelruil en ruilingen ¹ mogelijk maken en projecten verder helpen,” vertelt Guus van het programmabureau van Grenscorridor. “Daarom bouwen we een voorraad op, een grondportefeuille. Ook de aankoop van nieuwe stukken grond bespreken we met elkaar. Dat doen we aan de grondtafel. Daar bespreken we op welke manier we de grond in portefeuille inzetten. Als het kan, gebruiken we vrijkomende grond voor meer dan één uitdaging. We houden ons naast natuurherstel bijvoorbeeld ook bezig met de ontwikkeling van toekomstbestendige landbouw, het herstel van het watersysteem en het tekort aan woningen.”

Groen Ontwikkelfonds Brabant bekijkt per gebied steeds wat er speelt en waar kansen liggen voor natuur en agrarisch grondgebruik dat past bij deze natuur. José: “We onderzoeken hoe een gebied nu wordt gebruikt en wat er nodig is om stappen te zetten. Zo brengen we ontwikkelingen in beweging. Door ruilgrond ter beschikking te stellen, kan er perspectief voor de landbouw blijven en ontstaat er ruimte voor nieuwe natuur binnen het natuurnetwerk. Grond in een beekdal is vaak te nat voor intensieve landbouw. Extensievere vormen van landbouw of natuur passen daar wel goed. Daarom wordt er bij ruiling ook naar het juiste gebruik op de juiste plek gezocht. Het is voor ons belangrijk om dat in goed overleg met boeren te doen.”

Guus: “Door bij de inzet van ruilgrond nadrukkelijk rekening te houden met de belangen van agrariërs, ontstaan oplossingen waar meerdere opgaven tegelijk mee geholpen zijn. Grondruil kan ervoor zorgen dat natuurontwikkeling, watermaatregelen, infrastructuur en andere ruimtelijke ontwikkelingen elkaar versterken in plaats van in de weg zitten. Tegelijkertijd kunnen agrariërs hun bedrijfsvoering verbeteren doordat gronden logischer komen te liggen of beter aansluiten op hun bedrijfsvoering.
Voor de gebiedsgerichte aanpak is inmiddels circa 120 hectare aangekocht. Daarnaast zijn gebiedspartners onder voorwaarden bereid om ook bestaand grondbezit in te zetten binnen gebiedsprocessen. Die gronden zijn hard nodig om de verschillende opgaven die in het buitengebied samenkomen daadwerkelijk mogelijk te maken.”

¹ Een ruiling is tussen twee partijen, bijvoorbeeld een overheid en een agrariër. Dat wordt ook wel ruilverkaveling genoemd. Bij kavelruil kunnen meerdere partijen betrokken zijn, bijvoorbeeld meerdere agrarisch ondernemers.